Deprecated: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; author_post_widget has a deprecated constructor in /home/zozkeskin/public_html/wp-content/themes/jarida/includes/widgets/widget-author.php on line 72
EV TİPİ SU ARITMA CİHAZLARI NE KADAR SAĞLIKLI? – Bodrum Güncel Haber
Anasayfa / FLAŞ HABER / EV TİPİ SU ARITMA CİHAZLARI NE KADAR SAĞLIKLI?

EV TİPİ SU ARITMA CİHAZLARI NE KADAR SAĞLIKLI?

Bu makale; Herkese Bilim Teknoloji Dergisi, 26 Ekim 2018 tarih, Sayı: 135, Sayfa: 18’de yayımlanmıştır.

EV TİPİ SU ARITMA CİHAZLARI NE KADAR SAĞLIKLI?

DR. EŞREF ATABEY
Jeoloji Yüksek Mühendisi / Tıbbi Jeoloji Uzmanı
e-posta: esrefatabey@gmail.com
WEB: esrefatabey.com.tr

İçme ve kullanma suları her geçen gün giderek kirlenmekte ve temiz su bulmadaki zorluklar nedeniyle bireyler, daha kaliteli suya erişmek için ev tipi su arıtma cihazlarına yönelmektedirler. Bazen suların kalitesinde bozulma olmasa bile basın ve yayın organlarında yapılan değerlendirmeler ve yayınlar sonucunda; bireyler, şişe ya da damacana sularına ya da arıtım cihazı alarak musluk suyunu arıtma yoluna gidebilmektedir. Gerek basın yayın organlarında yapılan değerlendirmeler ve yayınlar, gerekse de bireylerin suyun kalitesinde oluşan koku, renk ve tat gibi değişiklikleri fark etmeleri sonucunda toplumda değişik çözüm arayışları başlar. Suların kalitesinde oluşan bozulmaları ya da yayın organlarındaki yayınları fırsat bilen ticari kuruluşların, kimyasal kirlilik yönünden arıtıcı özelliği bulunmayan ev tipi su arıtıma sistemlerini pazarlamaya çalıştıkları belirtilmektedir.

Ev tipi su arıtım cihazları

Mekanik filtreli, kimyasal sistemler, yumuşatıcı cihazlar, anyon değiştiriciler, ultraviyole ışın kullanarak dezenfekte ediciler, ters ozmos sistemiyle arıtım sağlayanlar, klorlayanlar gibi birçok yöntemlerle arıtım yapan cihazların genel adıdır. Peki evlerde, lokantalarda, işyerlerinde vd. mekanlarda musluklara takılan ve giderek yaygınlaşan ev tipi su arıtma cihazları ne kadar sağlıklı?
Ticari kuruluşların ev tipi su arıtma cihazlarını pazarlarken yaygın olarak kullandığı yöntemlerden birisi; elektrotların normal çeşme ya da damacana suyuna sokularak çalıştırıldığında (elektroliz işlemi yapıldığında) suyun sarımsı kahverengi bir renk almasıdır. Yüzme havuzu dezenfeksiyonunda da sık olarak karşılaşılan bu durum demir elementi ile klorun reaksiyonu sonucu meydana gelmektedir. Klorür iyonları suda normalde bulunması gereken iyonlardandır. Eğer normal miktarlarda klor ya da klorür içeren suyun içine anot ucunda yüksek miktarda demir içeren elektroliz çubukları koyarak elektroliz işlemi yapılırsa, anot ucunda bulunan demir çözünerek suya geçecek ve su sarımsı kahverengi bir renk alarak suda çökeltiler oluşacaktır. Aslında bu tür satıcıların yaptığı, doğru bilgilendirme yapmayıp, suyu bulanıkmış gibi göstererek kişileri böylece ikna edip, yaptıkları işin bu konuda bilgisi olmayan masum insanları yanıltmak ve kandırmaktan başka bir şey olmadığıdır (hepsinin bu yöntemi kullandığını tabii ki söyleyemeyiz).
Su arıtma cihazı kullanan bireylere sorulduğunda ortak ifadeleri şu oluyordu: ‘’Buraya su arıtma cihazı satıcıları geldi. Musluk suyundan bir bardak su doldurdu; bardağa bir çubuk daldırdı; su bulandı; sapsarı oldu. Bak görüyor musun, içtiğiniz su bulanık ve içilemez halde, denildi ve bizde çaresiz arıtma cihazını almak zorunda kaldık’’. Bu benim de tanık olduğum bir durum. Tüketiciler arıtma cihazlarını 1.200.00 TL’ye (2009 yılı fiyatı), miktarın da yarısını borçlandıklarını belirtiyorlardı. Kişi musluktan akan suyun berrak olduğunu gördüğü halde; ev tipi arıtma cihazı satıcılarının yapmış olduğu yanıltıcı deneyden sonra, kişinin kafası karışmakta ve sonunda arıtma cihazı almaya karar vermektedir.

Ev tipi arıtma cihazlarının sağlıklı olduğu tartışmalıdır

Sağlığımız için içme suyunun renksiz, kokusuz, berrak ve bazik olması, bulanık olmaması gerekir. Ev tipi arıtma cihazların suda bulunabilen toksik elementlerden arseniği, fazla florürü vb. arıtma özelliği olmadığı bilinmektedir. Suyu asidik hale getirmektedir. Özellikle çocukların gelişimi için suyun içindeki kalsiyum ve magnezyum gibi elementlere gereksinim vardır; ancak ev tipi arıtma cihazları suyun içindeki elementlerin bir kısmını tutmaktadır. İki araştırma örneğinde bunu görebiliriz.
Kastamonu şehir merkezinde bir lokantanın musluk (şebeke) suyunun (9. 9. 2008); pH’ı 7.9, elektrik iletkenliği 432 µS/cm, toplam çözünmüş madde 216 mg/l, tuzluluk (NaCl) 0.201 mg/l. Aynı musluk suyunun arıtma cihazından geçtikten sonraki özelliği; pH’ı 6.8, elektrik iletkenliği 34 µS/cm, toplam çözünmüş madde 17 mg/l, tuzluluk (NaCl) 0.015 mg/l ölçülmüştür. Görüldüğü üzere ev tipi arıtma cihazından geçen musluk suyu bazikken, asidik olmuş; içindeki toplam çözünmüş maddeler tutulmuş; 432 olan element zenginliği 34’e inmiş; suyun içindeki elementlerin büyük miktarı arıtmada tutulmuş. Sadece bir faydası olmuş, suyun tuzluluğu düşmüş.
Başka bir örnek; Konya ili Yalıhüyük ilçe merkezi bir evin musluk suyunun (18.7.2009); pH’ı 7.2, elektrik iletkenliği 479 µS/cm, toplam çözünmüş madde 240 mg/l, tuzluluk (NaCl) 0.220 mg/l. Aynı musluk suyunun arıtma cihazından geçtikten sonraki özelliği; pH’ı 6.2, elektrik iletkenliği 50.2 µS/cm, toplam çözünmüş madde 17 mg/l, NaCl 0.022 mg/l ölçülmüştür.
Görüldüğü üzere ev tipi arıtma cihazı suyun bazikliğini düşürmekte, yani suyu asidik hale getirmektedir. Suyun içindeki toplam element miktarını yani suyu mineralce zayıf duruma düşürmektedir. Neredeyse saf suya yaklaşmaktadır. Kalsiyum ve magnezyum açısından fakirleşen suyun, özellikle çocuk gelişimini etkilediği, kemik ve diş gelişimini yavaşlattığı, yetişkinlerde ise kalp krizi riskini arttırdığı belirtilmektedir. Ev tipi su arıtma cihazları mikrobiyolojik arıtma yapamamaktadır. Yani suda bakteri varsa bunu önleyememektedir.

Bozulan ev tipi su arıtma cihazları fark edilemiyor

Araştırma sırasında çoğu ev tipi arıtma cihazının arızalı olduğu ve çalışmadığı görülmüştür. Satın alındıktan 1 ya da 2 yıl geçmiş olmasına rağmen, filtrelerinin değiştirilmediği, bakımlarının yapılmadığı, temizlenmediği ve çoğunda küf mantarı ürediği görülmüştür. Şöyle ki; evdeki arıtma cihazından geçerek arıtılan suyla, musluk (şebeke) suyunun özelliklerinin aynı olduğudur. Bu gösteriyor ki, cihazın kurulduktan bir süre sonra arızalandığı, tüketicinin bunu fark edemediği, arıtma cihazının çalıştığı sanılarak, aslında doğrudan çeşme suyunu kullandığının farkında olmadığı, hem şebeke suyu hem de arıtma suyunun ölçümü sonucu ortaya çıkmıştır. Hangi arıtım sistemi kullanılırsa kullanılsın; bir arıtım sisteminin suyla ilgili sorunların tamamını çözemeyeceği bilinmelidir. Her bir sistemin diğerlerine göre olumlu yönleri olduğu gibi olumsuz yönleri vardır. Bu sistemlerin hepsi mutlaka bakım, izleme ve temizleme gerektirir. Arıtılacak suyun özelliğini bilmeden arıtım cihazı seçilmemelidir. Eğer uygun temizlik ve bakım yapılmazsa arıtımı sağlayan cihazın filtre, süzgeç, arıtım haznesi, pompa vb. yerlerinde hastalık yapıcı mikroorganizmalar çoğalıp koloni oluşturabilir. Bakım, temizlik, filtre değiştirme vb. işlemler bireyler tarafından en çok unutulan konulardır. Bu nedenle arıtım işi bireylere, eve, ailelere bırakılamaz.

Şebeke suyunun içme suyu standartlarına getirilmesi

Suyun musluktan temiz, sağlıklı ve güvenilir akması yerel yönetimlerin en önemli görevidir. Gerek küçük yerleşim birimleri, köy ve beldeler için, gerek büro, okul hastane ve kamu binaları gibi toplu yaşanılan yerler, gerekse de evlerde arıtım cihazı kullanmak birçok sağlık riskini beraberinde getirir. Yapılacak öncelikli iş yerel yönetimlerin topluma şebeke yoluyla sağlıklı ve temiz suyu ulaştırmasıdır. Bu görev hiçbir şekilde aksatılamaz ya da devredilemez. Ancak bu görevin yerine getirilmediği deprem, doğal afet vb. olağanüstü hallerde yapılması gereken; şişe ve damacana sularını içme suyu olarak kullanmak, klorlu şebeke suyunu temizlik amacıyla kullanmaktır. Bu arada bir an önce şebeke suyunun içme suyu standartlarına getirilmesini sağlamak asıl hedef olmalıdır. Damacana suları kullanılacaksa, damacana pompası kullanılmamalı ya da pompalar sık sık çamaşır suyu ile dezenfekte edilmelidir.

Akılda tutulması gerekenler

Arıtım cihazlarının, çok özellikli su gerektiren laboratuvar vb. yerler için uygun olabileceği bilinmeli bu tür yerlerde de arıtım cihazından çıkan suyun kalitesi aylık olarak kontrol edilmelidir. Arıtım cihazı seçerken de suyun hangi parametresinin arıtılmak istendiği bilinerek buna yönelik uygun cihaz seçilmelidir.

Kaynaklar

Atabey, E. 2018. Suyun Hikayesi. 615s. Asi Kitap: 65, Araştırma: 45,1. Baskı Şubat 2018.
ISBN: 978-605-9331-87-6 İstanbul.
THSK. 2014. Çok Paydaşlı Sağlık Sorumluluğunu Geliştirme Programı 2013-2023. Fiziksel Çevrenin Geliştirilmesi. T. C. Sağlık Bakanlığı, THS Yayın No: 976. Ankara-http://www.thsk.gov.tr/dokumanlar.html.
GATA. 2008. İçme ve kullanma sularının kullanımında dikkat edilecek hususlar. TAF Prevt. Med. Bul. 7, 3.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

x

İlginizi Çekebilir

BİNALARIN YALITIMINDA KULLANILAN CAM YÜNÜ VE TAŞ YÜNÜ KANSER YAPAR MI?

BU MAKALE; 14 ARALIK 2018 TARİHLİ ‘’HERKESE BİLİM TEKNOLOJİ’’ DERGİSİ, SAYI:142, SAYFA: ...

instagram takipçi satın al